بحران سخت بد حال 19 بود . و آنچه در وقت انتها باشد تمام بود ، بيكبار طبيعت بر بيمارى مستولي گردد و بيمار از خطر بيرون آيد ، يا بيكبار طبيعت عاجز آيد و بيمارى مستولي گردد و بيمار هلاك شود . و بحراني كه در روزهاي بحران باشد ، اميدوار باشد و هر چه بيش از آن افتد نشان آن باشد كه ماده بيمارى سخت بد است يا سخت بسيارست ، و طبيعت از گران باري و بدي ماده مضطرب شدست . ( 1 / 135 ) و آن از بهر اينست كه هرگاه نشان آن يابند كه روز چهاردهم بحران خواهد بود ، پس زودتر از آن بحران كند ، اگر اين روز كه حركت بحران پديد آيد ، جمله روزها بحران باشد ، چون روز پانزدهم نشان آن باشد كه بحران خواهد بود اگر نيك باشد ناقص باشد و سبب زودي حركت بحراني بىطاقتى و اضطراب طبيعت باشد ، و هم بدين سبب است كه اندر بيماريها با سلامت بحران به وقت خويش مىباشد از بهر آنكه طبيعت بىطاقت و مضطرب نشود . علي الجمله ، حركت بحران پيش از وقت انتها يا به سبب قوت بيمارى و عاجز بىطبيعت باشد يا به سببي بيروني كه طبيعت را بىهنگام بجنباند ، چون عرضي از اعراض نفساني يا طعامي يا شرابي نه به وقت خوش 20 و نه لايق حال . و هرگاه كه روزي كه بحران نيك توقع كند علامتي پديد آيد ، سخت بد باشد . و ببايد دانست كه روزگار بيمارى روزهاي بحران باشد . آن را " ايام الباحوريه " 21 گويند و بعضي روزها خبر دهنده باشد ، كه بحران خواهد بود و كدام روز خواهد بود ، و آن را " ايام الانذار " 22 گويند و بعضي روزها از ميان اين روزها باشد ، كه نه بحران باشد و نه خبر دهنده از بحران ، آن را " ايام الواقعه " گويند في الوسط 23 . و بحرانهاي سخت قوي تا روز چهاردهم باشد ، و تا روز بيستم بدان نزديكي باشد . پس هر روزي كه پس تر باشد بتدريج ، بحران ، ضعيف تر باشد ، تا تمام چهل روز . محصول اين سخن آنست كه بحرانهاي صعب قوي تا بيستم باشد ، و آنچه از پس اين باشد ، آهسته تر باشد . و حكيم " بقراط " از پس چهل روز ، هيچ روزي را بحران نشمرد مگر روز شصتم و هشتادم 24 و روز صد و بيستم از بهر آنكه قوت بحرانها بيستگاني باشد ، تا صد و بيست روز باشد ، لكن اين نيز نادر باشد و پس ظاهرنباشد . ( 1 / 136 ) و ببايد دانست كه بعضي بحرانها هر چهار روز باشد و بعضي هر هفت روز 25 و بعضي هر بيست روز . و قوت بحران چهارگاني تا بيست روز و تمام‌تر باشد . و از پس بيست روز ضعيف تر باشد ، لكن از اين بيرون نشود ، كه از جمله روزها خبر دهنده باشد . و قوت بحران